Milli Kimlik: Hockey

0
511
“ Kanada, hokeydir.”   Mark Weir
 Yahya Kemal, “Musikimizi anlamayan bir şey anlamaz bizden” dizesinde,  milli kimliğimizin önemli bir tamamlayıcısının  altını keskince   çizer. Bir Itrı ve Dede Efendi hayranı da olan üstada göre  musıkimiz, bizi en iyi tanımlayan değerlerimizdendir.
Kanada’nın milli kimliğininin anahtar kavramlardan biri “Hokey”dir. Hokeyi tüm veçheleriyle bilmeden, Kanadalı’ları anlayabilmek de mümkün olmayacaktır! Bir Kanadalı’nın günlük hayatını iyi okuyabilmenin  mühim bir enstrumanıdır hokey.
Hokey, yediden  yetmişe, kuzeyden güneye, doğuda batıda, tüm eyalatlerde, her mevsimde oynanan  bir spor olmanın  çok ötesinde, milli bir “ tutku”dur ve dahi tamamıyla Kanada’nın nev- i şahsına münhasır bir spordur, hayır spor değil, hayatın kendisidir Kanada’da..
“Futbol , asla sadece futbol değildir” darb-ı meseli, pekala hokey için de geçerlidir. Hokey, tüm ülke tarafından oynanan, izlenen, okunan, yazılan, hakkında konuşulan, diyar diyar gezilen bir spor değildir sadece.  Bir yaşam tarzı, felsefesi, milli bir vazgeçilmez’dir de…
İşdünyasının  mütemmim bir cüzüdür.  Reklamlar  için oyun sık sık durdurulur (kimi zaman reklam arası “game” gibidir), playoff sezonuyla birlikte tüm barlar, otel ve restaurantlar hınca hınç dolar; evler, arabalar takımların bayrakları ve formalarıyla donanır, kimi maçlar caddelerdeki dev ekranlardan izlenir ve haftalar öncesinden biletler satılmış olur. Şehre, ülkeye bir canlılık , sıcaklık gelir, öldürücü kış ayazında…
Oyunun yapısında sertlik, hırçınlık var; oyun denge, çeviklik, hız, güç,agresiflik  gerektirir… Atasporu hokeyin yapısıyla, Kanadalı fıtratı arasında bir nasıl bir münasebet sözkonusu olabilir! Nezaket ve kibarlıklarıyla iştihar etmiş Kanadalı’ların, tüm öfke ve şiddetini buzun üstüne boşalttığına inanırım. Kırkbinlik buz arenalarına topyekün bir milletin sinirini, hırsını boşalttığını ve böylelikle de sakinleştigini ( koollaştığını) düşünürüm…
Hokey haberleri her daim manşetlerdedir. Hokey oyuncularıyla ilgili sıradan haberler manşete çekilir,  bir maç, ertesi gün gazetelerde iki üç tam sayfa yer bulur.  Sözgelimi, Fenerbahçe- Galatasaray rekabetini andıran Ottawa-Toronto maçlarının    sonuçları, Kanada ordusunun Afganistan’da yaşadığı son dakika gelişmelerini gölgede bırakır;  Irak’taki, ya da dünyanın herhangi yerindeki en sıcak haberler, anında ikinci plana kaldırır.
Eğlence ile  ticaretin halvet olduğu populer bir kültür “icon”u olarak hokeyin, yerlisinden, göçmenine, sığınmacısına, siyahisinden, asyalısına , engellisinden, orta yaşlardaki bayanlarına kadar yüzbinlerce kişinin zevkle oynadığı, izlediği, ülkenin milli birliğinde bir “tutkal” işlevi görmesi başta siyasileri, ziyadesiyle  mutlu etmektedir. Evet hokeyin, aynı şehirdeki toplum bireylerini, çok uzaklarda, birbiriyle irtibatsız eyaletleri birbirlerine bağlayıcı özelliği, toplum mühendislerince üzerinde ısrarla durulan bir yönüdür. Hokeyi de çıkarırsanız, kim ve ne tutar bu insanları aynı potada!
Ken Dryden Home Game adlı kitabında, “Kanada’nın oyunu hokeydir. Buna Kanada’nın milli tiyatrosu da diyebileriz. Gündelik hayatımızdaki tüm konuların sergilendiği bir sahne gibidir. …Uzun Kanada kışlarıyla mücadele edebilme , bu kış şartlarını, ehlileştirebilme, medenileştirebilme sanatıdır” der hokey için. Kanadalı’ların buz sahnesinde, buzdan bir aynada kendilerini izleyip heyecanlandıkları, üzüldükleri, sevindikleri, gururlandıkları bir folklor.
Devlet televizyonu CBC’deki Kanada’da Hokey Gecesi programı tam bir milli fenomendir. Programın tarihçesi 1923’e kadar uzanıyor, Cumhuriyetimiz kadar kıdemli. Cumartesileri canlı yayınlanan program, maçlarla ilgili yorumların yapıldığı üç bölümlük bir gösteridir: mizah, ciddiyet, kültür, kısaca Kanada’da aradığınız her şeyin olduğu hoş bir seyirlik. Efsanevi isimler  Ron MacLean ve Don Cherry’nin ayakta, hızlı tempoda yaptıkları yorumlar, oyunu daha da anlaşılabilir ve keyifli kıliyor. Ikili için, seviyeli bir Erman – Şansal benzetmesi yapılabilir.
Hokey,  pahalı bir spor.  Oynamak için mekan, malzemeler, bolca zaman ve bir takım, daha da önemlisi “ buz” bulmalısınız.  Çocukların ilk hediyelerinden biri hokey sopası olan ülkede, ebeveynler  henüz ilkokula başlamadan oğullarını kızlarını, en yakındaki bir hokey kulübüne yazdırıyor. Ondan sonra da yıllarca, çocuğun peşinde,  salondan salona bir koşuşturmaca başlıyor.  Ebeveynler için zevkli kısım, çocukları buzda terlerken, onların diğer ebeveynlerle geliştirdiği arkadaşlıklar, yaptıkları muhabbetler. Soğuk bir memleket olan Kanada’da birbirini sinema salonları ve alışveriş yerlerinde gören Kanadalı’lar için bu birliktelikler, bulunmaz imkanlardır. Hokey uzun kış gecelerinde eşin dostun bir araya gelmesine, gece boyu uzayıp giden muhabbetlere, konu komşunun kaynaşmasına zemin hazırlayan bir eğlence oluyor bu diyarlarda.
Kanadalılığın mühim parametrelerinden olan hokeyin toplumdaki ağırlığını tartmak için, ülkenin kahraman muamelesi yaptığı kişilere bir bakmak yerinde olur. Tarihteki en önemli on milli kahramanını seçmek için yapılan ankette, seçilenlerin üçü, meşhur hokey yıldızı çıktı. İşte ülke tarihine mal olmuş belli başlı hokey oyuncuları : Schmidt, Dumart, Bauer, Delvecchio, Mahovlich, Tim Horton,  Esposito, Gretzky… Her biri bir devri temsil eden dev isimler. Kimi bir Hollywood yıldızı kadar parlak,  kimi de mecliste senator.
Bu topraklarda, çocukların biricik rüyasıdır  hokey yıldızı olabilmek. Okullarda konuşulan , medyada yüceltilen hep budur. Hokey salonları, sokak araları , evlerin arka bahçeleri, ellerinde sopalarla  rüyalarını gerçekletirmeye terleyen çocuk sesleriyle doludur.
Türkiye’deki spor programlarında arasıra komiklik olsun diye verilen hokey görüntülerine bakıp da, sakın hor ve hakir görmeyin Kanadalı’ların bu milli gururlarını. “Bu oyun da ne. Böyle oyun mu olur” diye büyük konuşmayın. Bu coğrafyanın kahrını çekecekseniz, hokeyle dost olun, en azından anlamaya çalışın. Ne de olsa, Kanada nedir sorusuna, yüzde ellisinden fazlasının hokey dediği bir ülke burası.
SHARE
Previous articlePota mı Mozayik mi
Next articleKanada ve Futbol

LEAVE A REPLY