Made in Canada

0
1496
Milletçe kimi ciddi kimi şaka, pek çok şeyin Türkler tarafından icat edildiğini iddia etmekten hususi bir zevk duyarız. Şükür ki, bu sadece bize özgü bir maraz değildir. Ermenisi, Yahudisi, Rumu hep aynı yolun yolcusu… Hatta Yunanlar,  utanmasalar, insan oğlunu da  biz icat ettik diyecekler ya!
Kanadalı’ların bu mevzuda  alçakgönüllü oldukları söyleyenebilir. Bir çok milletin takılıp kaldığı komplekslerin çoğunu göremezsiniz onlarda…Halbuki genç tarihine rağmen, yabana atılamayacak yenilikleri, icatları  var ülkenin .
Avrupalı tüccar ve kaşiflerin şekillendirdiği yeni hayat tarzının, Kanada yerlilerinin binlerce yılda attıkları temeller üstünde yükseldiğini görmemek insafsızlık olur.  Yerlilerin iyi niyeti, Avrupalı’ların Kanada’da daha iyi şartlar altında ve kolaylıkla  tutunabilmelerini sağladı. Kanada yerlileri, yaşadıkları coğrafyayı, bu coğrafya ile uyumlu yaşamayı biliyorlardı. Avrupalı’lar, avcılık, taşımacılık, tarımcılık gibi hayati becerileri hazır buldu. Avrupalı’nın,  yerlilerle olan dörtyüzyılı aşkın münasebetleri , hercümercleri sonucunda, ortaya yepyeni bir “millet” çıkmıştır.  Mayasında Yerli Medeniyet’in olduğu bu insan tipi, kanımca, Kanada’nın icat edip dünya piyasasına sürdüğü en karakteristik ve yetkin ürünlerinden biridir.
UNESCO tarafından Kuzey Amerika’nın ilk şehri seçilen yerleşim birimi ,Quebec City’dir. Bu şehir aynı zamanda Kuzey Amerika’nın çevresi surlarla çevrili tek şehridir.  Samuel De Champlain’in 1608’de kurduğu şehrin etnik ağırlığı her daim Fransızlarda kalmıştır. Kuzey Amerika’daki Avrupa mimarisini ve Fransız zevkini yansıtan bu tarihi miras da, Kanada’nın Kuzey Amerika şehirciliğine sunduğu en nadide hediyelerdendir.
 Dünyanın ilk kadın avukatı ve hakimi de bir Kanadalı… 1874 doğumlu Clara Brett Martin, hukuk eğitimini tamamladıktan sonra, uzun tartışmalar sonucunda 1893’te avukatlık izni onaylanarak mesleğini icraya başlayabildi. Kanadalı Emily Murhy ise ,1928’de dünyanın ilk kadın hakimi olarak tarihe adını yazdırıyor.
Dünyanın en uzun üstü kapalı köprüsü,  en uzun otabanı,  en uzun caddesi ( 1900 km) Kanada’da. Dünyanın en yüksek kulelerinden biri olan CN Tower da Kanada’ya, 1975’te  52 milyon dolara mal olmuş.
İlk ampülü bulan Henry Woodward da bir Kanadalı. Edison’dan önce ampülü bulan Henry, 1874’te de Toronto’daki Woodward caddesinde ilk defa ampulü  kullanmış bir tip öğrencisi.
Kuzey Amerika’nın  ilk günlük gazetesi Halifax Gazette( 1752), yine Kanada’ya nasip olan ilklerdendir.
Telefonun mucidi Alexandre Graham’ın bir Kanadalı olduğu zaten cümlenin malumu. Telefonun icadından onbeş yirmi sene sonra ise bir başka Kanadalı G. Marconi de , radyoyu insanlık yararına sunmuş.
 Kanada’da en değerli canlı varlığın çocuk olması boşuna değildir. Nitekim ilk çocuk hastanesi de 1875te , Toronto’da açılmış. Bu hastane ile birlikte Kanadalı bilimadamları çok sayıda tıbbi buluşa da imza atmışlar. Sözgelimi insulini bulan F.Banting Kanadalıdır.  Mikroskop ve kamerayı icat edenler de Kanada’dan çıkmış.
İlk belgesel ve reklam filmi  1899’da Kanada’da çekilmiştir. Bu reklam filminin amacı ise İngiltere’den Kanada’ya göçmen çekebilmekti.  Kanada ayn zamanda kendi reklamını yapan ilk ülke olmuştur. Günümüzde de  Kanada Devleti, zaman zaman televizyonlarda kendi reklamını yapmaya devam eder.
Eğlence düşkünü Kanadalılar, ilk sinema salonlarını kendilerinin açtığını, kendilerine mahsus beykinları, simitleri, biraları olmasıyla da övünürler.
Dünya sporuna armağan ettikleri bir düzine spor dalı vardır, ancak üçünü burada anmalıyız: Basketbol, Bowling, Hokey..Basketbol, Kanada icadı olmasına rağmen pek tutulan bir spor  değil. Bununla birlikte ülkenin en büyük vazgeçilmezlerinin başında da ise Hokey gelir. Evet hem siyah adamın sporu Basketbol, hem de beyaz adamın sporu Hokey, Made in Canada’dır.
Aslında buzun üzerinde yapılan tüm sporları Kanadalı’lara sormak lazım.
Son olarak Kanada’nın ıvır zıvır kabilinden bazı icatlarından da söz edilebilir. Fermuarı, çöp poşetlerini, kar küremeyle ilgili bilumum tüm alet edevatı hep Kanadalılar icat etmişlerdir.
Kanada gibi genç bir ülke için,  hiç de fena bir resume değil!
Kişisel olarak  benim en sevdiğim Kanada patentli ürünlerin başında ise  cheesecake ve Zencefil içeceği gelir. Afiyet olsun efendim!
SHARE
Previous articleKanada kahramanları
Next articleKanada mutfağı

LEAVE A REPLY